Problem granic opodatkowania – kontynuacja

Przy niskich skalach progresji podatkowej dochody państwa rosną szybko, gdyż niewielki ciężar podatkowy powoduje wzrost aktywności gospodarczej, a w konsekwencji wzrost dochodów będących przedmiotem opodatkowania. W miarę podnoszenia stawki podatkowej dochody jeszcze rosną, ale wolniej. Ilustruje to odcinek LK, a jeszcze wyraźniej odcinek KH. W punkcie H (high income – najwyższy dochód) następuje przesilenie, gdyż dalszy wzrost stawki podatkowej będzie wywoływać ograniczanie działalności gospodarczej, a w konsekwencji spadek dochodów budżetu. W krańcowym przypadku, przy stawce podatkowej wynoszącej 100% dochody zupełnie zanikną. Krzywa Laffera ilustruje także zależność odwrotną, tzn. zmniejszenie stawki podatkowej, np. z punktu P do punktu N lub H, spowoduje wzrost dochodów państwa z tytułu podatków.

przeczytaj resztę

Oddziaływanie władz publicznych na wydatkowanie środków

Do klasycznych podziałów wydatków publicznych należy ich podział ze względu na przeznaczenie na cele bieżące oraz na cele średnio- i długookresowe. W oparciu o to kryterium rozróżnia się:

przeczytaj resztę

Mikroekonomiczny wymiar ubezpieczeń społecznych

Z międzygeneracyjnego charakteru redystrybucji dochodów przez ubezpieczenia społeczne wynika też ważna dla gospodarki sprzeczność między celami czysto ekonomicznymi a celami społecznymi. Nadmierne obciążenie składkami ubezpieczeniowymi generacji czynnej zawodowo obniża motywację do pracy, pozostaje więc w kolizji z efektywnością gospodarowania, czyli – w ostateczności – z procesami wzrostu gospodarczego. Sprzeczność ta przejawia się w ostrej postaci wówczas, gdy ubezpieczenia (składki) mają charakter przymusowy, gdy w system emerytalno-rentowy wbudowane są elementy pozaubezpieczeniowe (fiskalne).

przeczytaj resztę

Mechanizm powstawania deficytu budżetowego cz. III

Punktem wyjścia analizy jest założenie, że w okresie od T0 do Tl występował stan równowagi między dochodami a wydatkami. W następnym okresie, od Tt do T2, strumień dochodów budżetowych był większy niż strumień wydatków, czego skutkiem jest dodatnie saldo (nadwyżka budżetowa), przekształcające się w akumulację publiczną. W kolejnym okresie, od T2 do T3, także występuje nadwyżka budżetowa (100 jednostek), ale wartość akumulacji publicznej wzrasta już do 150 jednostek. Następny rok budżetowy przynosi deficyt. Zakumulowane w poprzednich okresach nadwyżki pozwalają pokryć ten deficyt bez konieczności zadłużania się. Co więcej, zachowana została część zgromadzonych wcześniej finansowych zasobów publicznych (80 jednostek). Chociaż więc w okresie od T3 do TĄ budżet wykazał deficyt w ujęciu rocznym, to przy uwzględnieniu zakumulowanych poprzednio finansowych zasobów publicznych wciąż występuje dodatnie saldo. Sytuacja zmie- nia się w okresie od Ti do Ts, kiedy to deficyt budżetowy jest większy niż finansowe zasoby publiczne, co doprowadza do powstania długu publicznego. Dług ten utrzymuje się nadal (choć się zmniejsza) mimo że w okresie następnym, w ujęciu strumieniowym, znowu pojawiła się nadwyżka budżetowa.

przeczytaj resztę

Zalecenia A. H. Hansena

Poglądy Keynesa, które wywarły tak silny wpływ na teorię finansów publicznych, zostały rozwinięte przez wielu ekonomistów. Należy do nich zaliczyć zwłaszcza amerykańskiego ekonomistę Alvina Harveya Hansena (1887- _1975)36 Hansen zasłynął m.in. tym, że w sposób kategoryczny odrzucił zasadę zrównoważenia budżetu. Nie oznaczało to bynajmniej lekceważenia równowagi ogólnej w gospodarce. Idea poglądów Hansena sprowadza się do twierdzenia, że równowaga budżetowa nie może być celem samym w sobie, że powinna być traktowana jako jeden z elementów funkcjonowania ogólnego mechanizmu gospodarki rynkowej. Stąd też Hansen zalecał takie finansowanie wydatków rządowych, aby gospodarka powróciła do równowagi, aby nastąpił powrót do pełnego wykorzystania zdolności wytwórczych i likwidacji (ograniczenia) bezrobocia. Cele te można osiągnąć stosując jedną z czterech metod finansowania wydatków rządowych, przy czym rząd (państwo) powinno działać według następującego scenariusza37:

przeczytaj resztę

Wyłaniają się zupełnie podstawowe kwestie:

– kogo reprezentują władze publiczne lub w czyim interesie spełniają swoje funkcje, zwłaszcza alokacyjną i redystrybucyjną,

przeczytaj resztę

Rodzaje wydatków publicznych cz. III

Transfery zewnętrzne oznaczają zasilanie podmiotów prywatnych w pieniądz pochodzący ze środków publicznych: mogą one być związane z finansowym wspieraniem przez władze publiczne realizacji ważnych celów społecznych i gospodarczych. Mogą to być np. transfery na rzecz spółdzielczego i prywatnego budownictwa mieszkaniowego czy transfery na rzecz prywatnego rolnictwa.

przeczytaj resztę

Biznes plan pomaga planować tworzenie firmy

Biznes plan pomaga firmom zaistnieć. W biznes planie opisuje się sposób tworzenia firmy, rodzaj jej działalności, plany oraz rozwój. Strategia i misja firmy są także wpisane w biznes planie. Niejedna osoba ma zamiar napisać taki biznesplan i rozpocząć działalność gospodarczą. Jeśli człowiek nie potrafi napisać biznes planu to za niego taki plan sporządzi profesjonalna firma. Dobry biznesplan potrafi zracjonalizować plany działalności gospodarczej, zaplanować rozwój, umożliwić dobre funkcjonowanie na co dzień. Dzięki niemu niejedna osoba rozwija się o wiele lepiej, optymalniej i pełniej, zarabia pieniądze zatrudnia pracowników, zaciąga kredyty...

przeczytaj resztę

Skup złotych monet daje pieniądze

Skup złotych monet jest świetnym biznesem. Jest to zadanie ogólnoświatowe. Monety są bezcenne i można na nie liczyć, bo one dają wiele urozmaicenia w codziennym życiu. Klienci radzą sobie z handlem monetami. Kolekcjonerzy zbierają złote monety z całego świata. Zakup takich monet to wartość dla wielu osób. Dzięki nim można wzbogacić własne zbiory lub wystawić złote monety na sprzedaż. Klienci cieszą się takimi walutami, kolekcjonują złote monety, wiedząc, że jest to podstawa każdego interesu.

przeczytaj resztę

Relacje między bankiem centralnym a rzędem

Pomijając tu analizę przyczyn występowania deficytu budżetowego, który w rozwiniętych krajach o gospodarce rynkowej po drugiej wojnie światowej był regułą, skonstatuję tylko fakt, że w okresie powojennym miał on inny charakter niż poprzednio. O ile niezrównoważenie budżetu i dług publiczny powstający w wiekach wcześniejszych, a także z początkiem obecnego stulecia miały charakter obiektywny w tym znaczeniu, że najczęściej były związane z prowadzeniem wojen, o tyle deficyt budżetowy i narastający w ostatnich latach lawinowo dług publiczny wywołane są przyczynami, do pewnego stopnia, subiektywnymi. Związane są one również z doktrynami ekonomicznymi oraz społecznymi. Konsekwencją preferowania określonej doktryny jest zwłaszcza interwencjonizm państwa oraz realizacja programu państwa socjalnego (dobrobytu). Subiektywny charakter przyczyn powstawania deficytu budżetowego podkreślam dlatego, że przyczyny te wcale nie ustały. Przeciwnie, spór o interwencjonizm państwowy, o świadczenia socjalne, o równowagę budżetową itd. nasilił się w kontekście doświadczeń ostatnich lat krajów wysoko rozwiniętych. W krajach tych realizowano zarówno koncepcje interwencjonizmu (neokeynesizmu), jak i koncepcje monetarystyczne (liberalizmu gospodarczego): te ostatnie zwłaszcza w latach osiemdziesiątych. Obecny stan gospodarki krajów wysoko rozwiniętych wskazuje na to, że żadna z zaproponowanych doktryn ekonomicznych nie gwarantuje „przyzwoitej” stopy wzrostu gospodarczego, nie minimalizuje bezrobocia, nie zapobiega inflacji itd. Te „mieszane” rezultaty stosowania doktryn ekonomicznych i realizowania opierającej się na nich polityki ekonomicznej wzmagają jedynie zamieszanie wokół równowagi budżetowej i deficytu budżetowego.

przeczytaj resztę

Problem granic autonomii władz samorządowych

Decentralizacja finansów publicznych najpełniej dokonuje się przez przeniesienie istotnej części kompetencji, obowiązków i alokacji środków pieniężnych na szczebel lokalny. Wynika to z podkreślonego już faktu, że decyzje finansowe odnośnie do wydatków publicznych podejmują władze publiczne, które z natury rzeczy powinny mieć najlepsze rozeznanie co do potrzeb zbiorowości lokalnych. Ponadto system tworzenia lokalnych zasobów finansowych może mieć wbudowane silne bodźce oddziałujące na władze samorządowe w celu powiększania dochodów przeznaczonych na potrzeby lokalne.

przeczytaj resztę

Problem granic autonomii władz samorządowych cz. II

Między władzami publicznymi (państwowymi i samorządowymi) a otoczeniem istnieje więc wyraźna granica majątkowa i dochodowa. Dla przeciętnego obywatela granica między tym, co publiczne a tym, co prywatne jest bardziej wyraźna niż między tym, co państwowe a tym, co samorządowe. Władze państwowe i władze samorządowe tworzą więc jednolitą kategorię własności względem otoczenia (własność prywatną). Wynikają stąd ważne konsekwencje:

przeczytaj resztę